لکه بینی قهوه ای در دوران شیردهی میتواند مادر را نگران کند؛ بهخصوص زمانی که هنوز پریودهای منظم بعد از زایمان شروع نشدهاند. بعضی مادران چند روز یا چند هفته پس از تولد نوزاد ترشحات خونی میبینند که ابتدا قرمز هستند و بهتدریج قهوهای میشوند. در گروه دیگری، ماهها بعد از زایمان و در حالی که هنوز به کودک شیر میدهند، لکههای قهوهای پراکنده ظاهر میشوند و این سؤال پیش میآید که آیا پریود در حال برگشت است یا علت دیگری وجود دارد.
لکه بینی قهوه ای در دوران شیردهی
برای پاسخ درست، مهم است بدانیم چه مدت از زایمان گذشته است. لکهبینی قهوهای در هفتههای ابتدایی پس از تولد با لکهبینیای که شش ماه یا یک سال بعد و در زمان شیردهی ایجاد میشود، لزوماً علت یکسانی ندارد.
Pregnancy, Birth and Baby استرالیا توضیح میدهد که خونریزی پس از زایمان طبیعی است و میتواند طی روزها و هفتههای بعد از قرمز روشن به قرمز مایل به قهوهای و سپس قهوهای تغییر کند. از سوی دیگر، شیردهی میتواند بازگشت پریود را برای ماهها به تأخیر بیندازد و زمانی که چرخه دوباره شروع میشود، ممکن است در ابتدا منظم نباشد.
لکه بینی قهوه ای بلافاصله بعد از زایمان میتواند طبیعی باشد
پس از تولد نوزاد، خونریزی واژینال برای مدتی طبیعی است. این خونریزی بخشی از روند ترمیم بدن بعد از بارداری و زایمان محسوب میشود.
در روزهای نخست ممکن است خونریزی نسبتاً زیاد و شبیه یک پریود سنگین باشد و رنگ آن قرمز روشن به نظر برسد. با گذشت زمان معمولاً مقدار خون کمتر میشود و رنگ آن نیز تغییر میکند.
براساس اطلاعات Pregnancy, Birth and Baby، خونریزی پس از زایمان میتواند به تدریج از قرمز روشن به قرمز مایل به قهوهای، قهوهای و سپس صورتی تغییر کند و در نهایت متوقف شود.
بنابراین دیدن رنگ قهوهای در دورهای که خونریزی در حال کمتر شدن است، میتواند بخشی از روند معمول پس از زایمان باشد.
خونریزی بعد از زایمان تا چه مدت ادامه پیدا میکند؟
مدت این خونریزی در افراد مختلف یکسان نیست. منبع پزشکی مورد استفاده برای این مطلب میگوید خونریزی پس از زایمان معمولاً میتواند تا حدود ۴ تا ۶ هفته ادامه داشته باشد، هرچند تفاوت فردی وجود دارد.
در یک توضیح دیگر درباره بازگشت بدن پس از بارداری نیز آمده است که خونریزی ممکن است به تدریج قهوهای شود و روند کاهش آن تا حدود دو ماه طول بکشد.
بنابراین وجود مقدار کمی ترشح قهوهای در هفتههای نخست، اگر روند کلی خونریزی رو به کاهش باشد و علامت نگرانکننده دیگری وجود نداشته باشد، الزاماً به معنی شروع دوباره پریود نیست.
مراحل تغییر خونریزی پس از زایمان چگونه است؟
خونریزی طبیعی پس از زایمان که به آن Lochia گفته میشود معمولاً در چند مرحله تغییر میکند.
در روزهای نخست خون بیشتر و قرمزتر است. حدود روزهای چهارم تا دهم، مقدار آن کمتر میشود و ممکن است رنگی قرمز مایل به قهوهای پیدا کند.
در ادامه نیز ترشحات روشنتر میشوند و مقدار خون کاهش پیدا میکند.
این تغییر تدریجی مهم است. چیزی که انتظار داریم معمولاً حرکت کلی از خونریزی بیشتر و قرمزتر به سمت ترشح کمتر و روشنتر است، نه اینکه خونریزی پس از کاهش ناگهان بسیار شدید شود.
چرا هنگام شیردهی خونریزی ممکن است کمی بیشتر شود؟
یکی از نکاتی که ممکن است مادر را متعجب کند، بیشتر دیده شدن خونریزی درست بعد از شیردهی در هفتههای نخست است.
Pregnancy, Birth and Baby توضیح میدهد خونریزی پس از زایمان ممکن است صبح هنگام بلند شدن از تخت، بعد از فعالیت بدنی و همچنین بعد از شیردهی بیشتر به نظر برسد.
شیردهی با آزاد شدن هورمونهایی همراه است که انقباض رحم را نیز تقویت میکنند. به همین دلیل ممکن است مادر همزمان با شیر دادن گرفتگیهایی شبیه درد پریود احساس کند و برای مدتی متوجه افزایش ترشح خونی شود.
این افزایش باید موقتی باشد و در چارچوب روند کلی کاهش خونریزی قرار بگیرد.
لکه بینی قهوه ای چند ماه بعد از زایمان چه معنایی دارد؟
وقتی چند ماه از تولد نوزاد گذشته و خونریزی اولیه پس از زایمان مدتهاست تمام شده، لکهبینی جدید را نمیتوان دوباره همان خونریزی ابتدایی پس از زایمان فرض کرد.
در این مرحله یکی از احتمالات، بازگشت فعالیت چرخه قاعدگی است.
زمان برگشت پریود بعد از زایمان در همه مادران یکسان نیست و شیردهی نقش مهمی در این تفاوت دارد.
شیردهی تا چه مدت پریود را عقب میاندازد؟
هیچ عدد ثابتی برای همه وجود ندارد.
Pregnancy, Birth and Baby میگوید اگر مادر به نوزاد شیر بدهد، پریودهای منظم ممکن است برای ماهها برنگردند و در بعضی افراد حتی مدت بسیار طولانیتری طول بکشد.
در مقابل، افرادی که از شیرخشک استفاده میکنند یا شیردهی کامل ندارند معمولاً زودتر شاهد بازگشت چرخه قاعدگی هستند.
بنابراین اینکه یک مادر دو ماه بعد از زایمان پریود شود و مادر دیگری چندین ماه پریود نشود، لزوماً به معنی وجود مشکل در یکی از آنها نیست.
چه چیزهایی میتوانند باعث بازگشت زودتر پریود شوند؟
الگوی شیردهی یکی از عوامل مهم است. احتمال بازگشت چرخه زمانی بیشتر میشود که کودک کمتر یا برای مدت کوتاهتری شیر بخورد.
شروع تغذیه ترکیبی، دادن شیشه یا شیرخشک، طولانیتر شدن فاصله خواب شبانه و شروع غذای کمکی نیز میتوانند با بازگشت فعالیت چرخه قاعدگی همزمان شوند.
البته بدن افراد به هورمونهای شیردهی واکنش یکسانی ندارد و نمیتوان فقط براساس تعداد دفعات شیر خوردن کودک، زمان دقیق اولین پریود را پیشبینی کرد.
آیا اولین پریودها در دوران شیردهی نامنظم هستند؟
بله، این اتفاق میتواند رخ دهد.
وقتی پریود در دوران شیردهی برمیگردد، ممکن است در ابتدا دقیقاً شبیه چرخههای قبل از بارداری نباشد. امکان دارد یک پریود رخ دهد و سپس پریود بعدی چند هفته یا حتی چند ماه دیرتر ظاهر شود.
بنابراین شروع دوباره فعالیت چرخه همیشه به معنی این نیست که از همان ماه اول، پریود دقیقاً در فاصلههای سابق تکرار خواهد شد.
همین بینظمی میتواند باعث شود تشخیص اینکه یک لکهبینی کوتاه آغاز پریود بوده یا خونریزی بین دو پریود دشوار شود.
آیا لکه قهوه ای میتواند اولین نشانه برگشت پریود باشد؟
ممکن است همزمان با بازگشت چرخه قاعدگی تغییراتی در خونریزی دیده شود، اما از روی رنگ قهوهای به تنهایی نمیتوان با اطمینان گفت پریود برگشته است.
اگر چند ماه از زایمان گذشته باشد و بعد از مدت طولانی بدون خونریزی، دوباره لکهبینی یا خونریزی ایجاد شود، بازگشت چرخه یکی از احتمالات است.
بهتر است الگوی چند هفته یا چند ماه بعد نیز در نظر گرفته شود. اگر خونریزیها ادامه پیدا کنند، بسیار نامنظم باشند یا بین پریودها مرتب لکهبینی اتفاق بیفتد، بررسی پزشکی مناسبتر از حدس زدن علت است.
آیا لکه بینی در دوران شیردهی همیشه به دلیل هورمونهاست؟
خیر. شیردهی و تغییرات چرخه میتوانند توضیحدهنده بخشی از بینظمیها باشند، اما هر خونریزی واژینال را نباید به هورمونهای شیردهی نسبت داد.
به همین دلیل منبع پزشکی توصیه میکند اگر لکهبینی یا خونریزی بین پریودها ادامه پیدا میکند، الگوی پریودها به شکل قابل توجه تغییر کرده یا خونریزی سنگینتر از معمول است، موضوع با پزشک مطرح شود.
آیا در دوران شیردهی امکان بارداری وجود دارد؟
بله. این نکته بسیار مهم است.
نبودن پریود در دوران شیردهی به معنی نبودن قطعی باروری نیست. تخمکگذاری میتواند قبل از ظاهر شدن اولین پریود اتفاق بیفتد.
در نتیجه ممکن است فرد هنوز هیچ پریودی بعد از زایمان ندیده باشد اما دوباره توانایی باردار شدن پیدا کرده باشد.
اگر فرد نمیخواهد بارداری جدیدی اتفاق بیفتد، صرف شیردهی یا نبودن پریود را نباید در تمام شرایط به عنوان تضمین جلوگیری از بارداری در نظر گرفت.
آیا لکه بینی قهوه ای میتواند نشانه بارداری دوباره باشد؟
از روی لکهبینی قهوهای به تنهایی نمیتوان بارداری را تأیید یا رد کرد.
چون تخمکگذاری ممکن است پیش از اولین پریود بعد از زایمان رخ دهد، در صورت وجود احتمال بارداری نباید فقط به نبودن پریود قبلی استناد کرد.
اگر احتمال بارداری وجود دارد یا چرخه و خونریزی به شکل غیرمنتظره تغییر کرده است، بررسی مناسب میتواند علت را روشنتر کند.
چه زمانی لکه بینی قهوه ای در دوران شیردهی نیاز به مراجعه دارد؟
لکهبینی کوتاه و محدود با خونریزی شدید تفاوت دارد. در عین حال بعضی تغییرات بهتر است نادیده گرفته نشوند.
طبق Pregnancy, Birth and Baby، اگر لکهبینی یا خونریزی بین پریودها ادامه پیدا میکند، پریودها بسیار نامنظم شدهاند، خونریزی از حد معمول بیشتر است، مدت آن طولانی شده یا با درد قابل توجه همراه است، بهتر است با پزشک صحبت شود.
خونریزی بعد از رابطه نیز از مواردی است که نیاز به بررسی دارد.
در هفتههای اول بعد از زایمان چه علائمی مهمتر هستند؟
اگر هنوز در شش هفته نخست پس از زایمان هستید، معیارهای هشدار کمی متفاوتاند؛ زیرا احتمال خونریزی غیرطبیعی پس از زایمان باید در نظر گرفته شود.
اگر خونریزی به جای کمتر شدن ناگهان بیشتر شود، دوباره به رنگ قرمز روشن تبدیل شود، لختههای بزرگ مشاهده شوند یا خون آنقدر زیاد باشد که پد در فاصله کوتاهی کاملاً خیس شود، باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
وجود سرگیجه، ضعف، تنگی نفس یا احساس ناخوشی نیز اهمیت دارد.
تب، درد و بوی غیرعادی چه اهمیتی دارند؟
خونریزی همراه با تب یا درد رو به افزایش در پایین شکم با یک لکهبینی ساده تفاوت دارد.
منبع پزشکی مورد استفاده توصیه میکند اگر در هفتههای بعد از زایمان تب بالاتر از ۳۸ درجه، ترشحات غیرعادی یا درد شکمی که بدتر میشود وجود دارد، پزشک یا ماما در جریان قرار گیرد.
بوی ناخوشایند غیرعادی ترشحات نیز علامتی است که نباید نادیده گرفته شود.
آیا لکه بینی قهوه ای باعث کم شدن شیر میشود؟
برگشت پریود و تغییرات هورمونی ممکن است برای مدت کوتاهی روی الگوی شیر خوردن کودک یا میزان شیر تأثیر بگذارد، اما شروع پریود به معنی تمام شدن شیردهی نیست.
بسیاری از مادران پس از بازگشت پریود همچنان شیردهی را ادامه میدهند.
اگر نگرانی مشخصی درباره میزان شیر یا رشد کودک وجود دارد، ارزیابی الگوی تغذیه کودک مفیدتر از نسبت دادن آن فقط به لکهبینی است.
آیا باید برای لکه بینی قهوه ای درمان انجام داد؟
رنگ قهوهای به خودی خود یک بیماری نیست که همیشه نیاز به درمان داشته باشد.
اگر در هفتههای نخست پس از زایمان، خونریزی به تدریج کمتر و رنگ آن قهوهایتر شده است، ممکن است بخشی از روند طبیعی بهبود باشد.
اگر چند ماه بعد لکهبینی با بازگشت نامنظم چرخه همراه باشد، درمان نیز لزوماً لازم نیست؛ مگر اینکه علت دیگری وجود داشته باشد یا خونریزی ادامهدار و آزاردهنده شود.
بنابراین درمان باید براساس علت انجام شود، نه فقط رنگ خون.
ثبت زمان لکه بینی چه کمکی میکند؟
اگر لکهبینی چند بار تکرار میشود، ثبت تاریخ شروع و پایان، مقدار تقریبی خونریزی و ارتباط آن با پریودهای احتمالی میتواند به مشخص شدن الگو کمک کند.
همچنین میتوان یادداشت کرد که آیا خونریزی با درد، تب یا علائم دیگری همراه بوده است یا خیر.
این اطلاعات هنگام مراجعه به پزشک میتواند شرح دقیقتری از وضعیت ارائه کند.
فرق خونریزی طبیعی بعد از زایمان با پریود چیست؟
در هفتههای نخست، خونریزی پس از زایمان مستقیماً بخشی از دوره بهبود بدن بعد از تولد کودک است و نباید خودکار آن را پریود دانست.
این خونریزی معمولاً از روزهای نخست شروع میشود و به تدریج مقدار و رنگ آن تغییر میکند.
پریود زمانی بازمیگردد که چرخه قاعدگی دوباره فعال شود و زمان آن، بهخصوص در مادرانی که شیر میدهند، بسیار متغیر است.
گاهی فاصله میان پایان خونریزی پس از زایمان و اولین پریود چندین ماه است.
اگر خونریزی تمام شده بود و دوباره شروع شد چه؟
اگر مدت قابل توجهی هیچ خونریزی وجود نداشته و سپس دوباره لکهبینی یا خونریزی ظاهر شده است، زمان سپریشده از زایمان اهمیت دارد.
در ماههای بعد، بازگشت چرخه قاعدگی یکی از احتمالات است. اما اگر خونریزی تکرار شود، ادامهدار باشد یا با علائم دیگری همراه شود، بهتر است صرفاً به شیردهی نسبت داده نشود.
در هفتههای بسیار نزدیک به زایمان نیز افزایش دوباره خونریزی نیازمند توجه بیشتری است، بهخصوص اگر شدید یا قرمز روشن باشد.
آیا لکه بینی قهوه ای یک سال بعد از زایمان هم میتواند با شیردهی ارتباط داشته باشد؟
اگر مادر هنوز به شکل منظم شیر میدهد، چرخه قاعدگی ممکن است حتی پس از بازگشت اولیه مدتی نامنظم باقی بماند.
اما هرچه فاصله از زایمان بیشتر میشود، نسبت دادن هر لکهبینی جدید به خونریزی طبیعی پس از تولد منطقی نیست.
لکهبینی مداوم یا خونریزی بین پریودها در هر زمانی بهتر است بررسی شود تا مشخص شود آیا فقط با بینظمی چرخه مرتبط است یا علت دیگری دارد.
جمعبندی درباره لکه بینی قهوه ای در دوران شیردهی
لکه بینی قهوه ای در دوران شیردهی همیشه یک معنی واحد ندارد. اگر تنها چند روز یا چند هفته از زایمان گذشته باشد، تغییر رنگ خونریزی از قرمز به قرمز مایل به قهوهای و قهوهای میتواند بخشی از روند طبیعی کاهش خونریزی پس از زایمان باشد. این خونریزی معمولاً به تدریج کمتر میشود و ممکن است چند هفته ادامه پیدا کند.
شیردهی نیز میتواند روی زمان بازگشت چرخه قاعدگی اثر بگذارد. بعضی مادران چند ماه پریود نمیشوند و در افرادی که شیردهی ادامه دارد، بازگشت پریود ممکن است بسیار دیرتر اتفاق بیفتد. پس از بازگشت نیز چرخهها ممکن است در ابتدا نامنظم باشند.
با این حال نباید تمام لکهبینیها را طبیعی فرض کرد. لکهبینی مداوم بین پریودها، خونریزی شدیدتر از معمول، دورههای طولانی یا دردناک و خونریزی پس از رابطه بهتر است بررسی شوند.
در شش هفته نخست پس از زایمان نیز افزایش ناگهانی خونریزی، قرمز روشن شدن دوباره آن، خروج لختههای بزرگ، سرگیجه، ضعف، تنگی نفس، تب، درد رو به افزایش یا بوی غیرعادی ترشحات از علائمی هستند که نیاز به توجه پزشکی دارند.
همچنین شیردهی به تنهایی به این معنی نیست که بارداری ممکن نیست. تخمکگذاری میتواند قبل از اولین پریود رخ دهد؛ بنابراین در صورت وجود احتمال بارداری، لکهبینی جدید را نمیتوان فقط براساس رنگ آن تفسیر کرد.
در مجموع، مهمترین معیارها برای ارزیابی لکهبینی قهوهای عبارتاند از زمان گذشته از زایمان، مقدار خون، روند افزایش یا کاهش آن، تکرار لکهبینی و وجود علائم همراه. رنگ قهوهای به تنهایی معمولاً اطلاعات کافی برای تشخیص علت فراهم نمیکند.
منبع : Pregnancy, Birth and Baby – Australian Government Health Information
