آموزش دستشویی رفتن کودک یکی از مراحلی است که تقریباً هر خانوادهای در دوره نوپایی با آن روبهرو میشود؛ و شاید یکی از معدود موضوعاتی باشد که در آن کودک دو ساله خیلی سریع متوجه میشود با گفتن یک کلمه میتواند کنترل اوضاع را در دست بگیرد: «نه!»
آموزش دستشویی رفتن کودک
کارشناسان والدگری مجموعهای از روشها را پیشنهاد کردهاند که میتوانند این مرحله را به کشمکش کمتری تبدیل کنند.
۱. مدام نپرسید «دستشویی داری؟»
وقتی کودک بارها با سؤال بله یا خیر روبهرو میشود، سادهترین جواب معمولاً «نه» است.
یکی از پیشنهادها این است که بهجای سؤال، جملهای ساده بگویید: «وقت دستشویی رفتنه.»
یا دو انتخاب بدهید: «اول تو میری یا من؟» یا «توالت بزرگ یا توالت کوچکت؟»
۲. روزهای اول توجهتان واقعاً به کودک باشد
در آغاز آموزش، مشاهده نشانههای کودک اهمیت زیادی دارد. حرکت بدن، بیقراری یا قطع ناگهانی بازی میتواند نشان دهد زمان رفتن رسیده است.
اگر بزرگسال در این مرحله دائماً حواسش به تلفن یا کار دیگری باشد، ممکن است این نشانههای کوچک را نبیند.
۳. آموزش را به جنگ قدرت تبدیل نکنید
زور، تهدید یا شرمنده کردن کودک معمولاً نتیجه خوبی ندارد.
هدف این است که کودک ارتباط میان احساس بدن و استفاده از توالت را یاد بگیرد، نه اینکه از دستشویی رفتن بترسد.
۴. بعضی کودکان از مدفوع کردن در توالت میترسند
این ترس غیرعادی نیست. نشستن روی توالت، صدای سیفون و تجربه جدا شدن مدفوع از بدن ممکن است برای کودک خردسال عجیب باشد.
روشهای بازیمحور و توضیح ساده درباره عملکرد بدن میتوانند به کمتر شدن اضطراب کمک کنند.
۵. زیر پای کودک باید تکیهگاه باشد
اگر از توالت بزرگسال استفاده میشود، یک زیرپایی مناسب میتواند نشستن کودک را راحتتر و باثباتتر کند.
کودکی که پاهایش در هوا آویزان است ممکن است احساس ناامنی کند.
۶. پیشرفت را قابل مشاهده کنید
بعضی کودکان به جدول تصویری، برچسب یا علامت زدن موفقیتها علاقه نشان میدهند.
این روش میتواند فرآیند یادگیری را به فعالیتی ملموستر تبدیل کند.
۷. پاداش برای همه کودکان لازم نیست
برخی خانوادهها از سیستم پاداش نتیجه میگیرند، اما لازم نیست همیشه خوراکی یا جایزه گرانقیمت استفاده شود.
تحسین مشخص مثل «خودت یادت بود دستشویی بری» میتواند برای بعضی کودکان کافی باشد.
۸. شستن دستها را هم بخشی از آموزش کنید
آموزش توالت فقط به استفاده از توالت محدود نیست. پایین کشیدن و بالا آوردن لباس، استفاده مناسب از دستمال و شستن دستها نیز مهارتهایی هستند که کودک به مرور یاد میگیرد.
۹. انتظار نداشته باشید همهچیز در سه روز تمام شود
برنامههای «آموزش سهروزه» بسیار محبوباند، اما متخصصان یادآوری میکنند که سه روز ممکن است فقط شروع یادگیری باشد.
جا افتادن کامل مهارت میتواند یک هفته، چند هفته یا در بعضی کودکان بیشتر طول بکشد.
۱۰. عقبگرد همیشه به معنی شکست نیست
کودکی که چند روز عالی عمل کرده ممکن است ناگهان دوباره لباسش را خیس کند.
خستگی، بیماری، سفر، تغییر محیط یا سرگرم شدن زیاد میتواند باعث حوادث موقتی شود.
۱۱. شب و روز دو مرحله متفاوتاند
کنترل ادرار هنگام خواب به رشد بدن و مثانه نیز وابسته است و ممکن است مدت بیشتری از آموزش روزانه زمان ببرد.
بنابراین موفقیت روزانه به این معنی نیست که کودک باید فوراً تمام شب خشک بماند.
۱۲. بیرون رفتن را از قبل برنامهریزی کنید
در هفتههای اول بهتر است قبل از خروج از خانه محل سرویس بهداشتی مقصد مشخص باشد و لباس کودک نیز طوری انتخاب شود که سریع باز شود.
۱۳. لباس پیچیده کار را دشوار میکند
سرهمی، دکمههای زیاد یا کمربند میتواند زمانی که کودک تازه تشخیص نیاز به دستشویی را یاد گرفته، فرصت را از او بگیرد.
۱۴. اجازه دهید کودک بخشی از کار را خودش انجام دهد
بالا کشیدن لباس، سیفون زدن یا شستن دستها به کودک احساس استقلال میدهد.
۱۵. مقایسه با کودکان دیگر را کنار بگذارید
زمان آمادگی کودکان یکسان نیست. اینکه فرزند یکی از دوستان زودتر پوشک را کنار گذاشته، معیار دقیقی برای کودک شما نیست.
۱۶. حوادث را بدون نمایش بزرگ جمع کنید
واکنش بسیار شدید میتواند اضطراب کودک را بیشتر کند. تمیز کردن آرام و یادآوری ساده معمولاً بهتر از سرزنش است.
۱۷. اگر کودک واقعاً آماده نیست کمی صبر کنید
گاهی بهترین ترفند، توقف موقت و امتحان دوباره در زمان دیگری است.
اگر کودک هیچ علاقهای نشان نمیدهد، توانایی لازم برای نشستن و بالا و پایین آوردن لباس را ندارد یا هر بار شدیداً مقاومت میکند، ممکن است زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
موفقیت واقعی یعنی کودک بدنش را بشناسد
هدف نهایی فقط خداحافظی با پوشک نیست. کودک باید به مرور احساس پر شدن مثانه یا نیاز به دفع را تشخیص دهد و یاد بگیرد چگونه به آن پاسخ دهد.
برای همین صبر و ثبات معمولاً بیشتر از عجله و فشار نتیجه میدهد.
منبع: Good Housekeeping
