نحوه و بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین در بارداری

بارداری یکی از حساس‌ترین دوره‌های زندگی است و نیاز بدن مادر به بسیاری از ویتامین‌ها و مواد معدنی در این دوران افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل، پزشک ممکن است مصرف مولتی ویتامین مخصوص بارداری را برای کمک به تامین بخشی از نیازهای تغذیه‌ای مادر و حمایت از رشد مناسب جنین توصیه کند. اما فقط انتخاب یک مکمل مناسب کافی نیست؛ بلکه نحوه مصرف و بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین در بارداری نیز اهمیت زیادی دارد؛ چرا که مصرف مکمل در زمان نامناسب یا همراه با برخی مواد غذایی و داروها می‌تواند بر جذب بعضی از ترکیبات آن تاثیر بگذارد. در ادامه بررسی می‌کنیم مولتی ویتامین بارداری را چه زمانی و چگونه مصرف کنیم .

مصرف مولتی ویتامین برای بارداری را از چه زمانی شروع کنیم؟

بهتر است مصرف مکمل‌های دوران بارداری را پیش از بارداری در برنامه خود قرار دهید. دلیل این توصیه آن است که برخی مواد مغذی، به ویژه فولات از جمله اسیدفولیک، از هفته‌های بسیار ابتدایی تشکیل لوله عصبی جنین نقش دارند؛ مرحله‌ای که اغلب پیش از اطلاع مادر از بارداری رخ می‌دهد. بنابراین اگر قصد بارداری دارید، بهتر است مصرف مکمل مناسب را پیش از بارداری آغاز کنید.

زمانی که تصمیم به بارداری می‌گیرید

اگر قصد بارداری دارید، بهتر است درباره شروع مکمل مناسب با متخصص زنان مشورت کنید. مصرف فولات پیش از بارداری در اغلب راهنماهای بالینی توصیه می‌شود و پزشک با توجه به شرایط فردی، نوع و دوز مناسب را تعیین خواهد کرد. در این دوره، رعایت تغذیه متنوع و کنار گذاشتن عادت‌های ناسالم نیز اهمیت دارد. همچنین انتخاب بهترین مارک مولتی ویتامین قبل از بارداری نیز بهتر است با راهنمایی پزشک انجام شود، نه صرفا بر اساس تبلیغات.

به محض اطلاع از بارداری

اگر پیش از بارداری مکمل مصرف نکرده‌اید، پس از مثبت شدن تست بارداری برای شروع مکمل مناسب با پزشک یا ماما مشورت کنید. سه‌ماهه اول بارداری دوره مهمی برای رشد اولیه جنین است؛ بنابراین بهتر است مصرف مواد مغذی ضروری را بدون دلیل به تاخیر نیندازید.

نکته مهم این است که همه مولتی‌ویتامین‌ها برای دوران بارداری مناسب نیستند و مصرف خودسرانه مکمل‌ها، به خصوص مکمل‌هایی با دوز بالای ویتامین A (رتینول)، در بارداری توصیه نمی‌شود؛ زیرا مصرف بیش از حد رتینول با برخی ناهنجاری‌های جنینی مرتبط دانسته شده است. بهترین مولتی ویتامین برای بارداری آن است که بر اساس نیازهای بدن و نظر پزشک انتخاب شود.

اهمیت مصرف مولتی ویتامین در بارداری

در دوران بارداری، رشد جنین نیاز بدن مادر به ویتامین‌ها و مواد معدنی را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. حالا اگر دریافت این مواد از طریق رژیم غذایی کافی نباشد، ذخایر بدن مادر تحت فشار قرار می‌گیرد. این افزایش نیاز، یکی از دلایلی است که باعث می شود مصرف ویتامین در بارداری اهمیت پیدا می‌کند؛ هر چند بسیاری از علائم رایج این دوران مانند تهوع و خستگی به صورت عمده ریشه هورمونی دارند و لزوما نشانه کمبود تغذیه‌ای نیستند.

بنابراین اگر پیش از بارداری با مصرف بهترین مولتی ویتامین قبل از بارداری کمبودهای تغذیه‌ای خود را برطرف کنید و سطح مواد مغذی بدن را در محدوده مناسب نگه دارید، بدن با پشتوانه بهتری وارد دوران بارداری خواهد شد.

کمبود مواد مغذی و عوارض آن در زنان باردار

به دلیل تغذیه نامناسب و شرایط نامساعد زندگی، بسیاری از زنان باردار با کمبود مواد مغذی مواجه هستند که می‌تواند عوارضی برای جنین و مادر به دنبال داشته باشد. برای مثال، فقر آهن در زنان باردار یکی از شایع‌ترین کمبودهای تغذیه‌ای در سطح جهان است. کم‌خونی در دوران بارداری می‌تواند با مشکلاتی همچون تولد نوزاد با وزن کم یا در موارد شدید افزایش خطر مرگ‌ومیر مادران همراه باشد؛ از این رو اگر به دنبال انتخاب بهترین مولتی ویتامین در بارداری هستید، نباید از مصرف مواد معدنی لازم همچون قرص آهن البته با تجویز پزشک غافل شوید.

ویتامین A نقش مهمی در سلامت چشم دارد و کمبود شدید آن می‌تواند به شب‌کوری منجر شود و در جوامعی که کمبود آن رایج است، با افزایش مرگ‌ومیر ناشی از عفونت‌ها همراه است. با این حال باید توجه داشت که مصرف بیش از حد ویتامین A نیز خطرناک است و در دوران بارداری با احتمال بروز ناهنجاری‌های جنینی همراه می‌شود؛ به همین دلیل دوز آن در هر مولتی‌ویتامین بارداری باید طبق تجویز پزشک و در محدوده استاندارد باشد.

از دیگر کمبودهای تغذیه‌ای در زنان باردار، کمبود ویتامین D است. بسیاری از زنان باردار و زنان در سن باروری ممکن است با این کمبود مواجه باشند؛ بنابراین مصرف قرص ویتامین دی با تشخیص و تجویز پزشک می‌تواند از بروز مشکلات ناشی از کمبود آن جلوگیری کند. کمبود اسیدفولیک نیز با مشکلات خونی و ناهنجاری‌های مادرزادی از جمله نقص لوله عصبی همراه است؛ به همین دلیل توصیه می‌شود مصرف آن پیش از شروع بارداری جدی گرفته شود.

نحوه و بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین در بارداری در طول روز

گاهی ممکن است بهترین مارک مولتی ویتامین در بارداری را مصرف کنید اما به دلیل آن که زمان مصرف آن مناسب نیست، اثرگذاری لازم را نداشته باشد. از این رو انتخاب بهترین زمان برای مصرف ویتامین در بارداری، به صلاحدید پزشک و شرایط جسمی شخص باردار بستگی دارد. اما باز هم توجه به نکات زیر می‌تواند کمک‌کننده باشد:

• انواع ویتامین‌های دوران بارداری بهتر است همراه با یک میان‌وعده سبک، یا بعد از غذا یا حتی هنگام خواب مصرف شود تا علاوه بر اثرگذاری لازم، از تهوع در بارداری هم جلوگیری کند.

• مصرف مولتی ویتامین در بارداری ممکن است با عوارضی همچون یبوست، تهوع یا استفراغ همراه باشد؛ از این رو توصیه می‌شود همراه با مولتی ویتامین، مایعات فراوان و غذاهای حاوی فیبر میل کنید و در کنار آن‌ها تمرینات ورزشی سبک نیز داشته باشید.

• اگر پزشک علاوه بر مولتی‌ویتامین، مکمل جداگانه‌ای مانند قرص آهن یا قرص کلسیم نیز برایتان تجویز کرده باشد، بهتر است این مکمل‌های جداگانه را هم‌زمان مصرف نکنید؛ برای نمونه مصرف هم‌زمان قرص آهن و قرص کلسیم توصیه نمی‌شود، چرا که کلسیم می‌تواند جذب آهن در بدن مادر را کاهش دهد. زمان‌بندی دقیق مصرف این مکمل‌ها را پزشک یا داروساز مشخص می‌کند.

• حدود ۲ ساعت قبل یا بعد از مصرف مولتی ویتامین در بارداری، از مصرف داروهای ضد اسیدی پرهیز شود؛ زیرا این داروها می‌توانند جذب آهن موجود در مولتی‌ویتامین را کاهش دهند.

آیا مصرف مولتی ویتامین در بارداری با عوارض همراه خواهد بود؟

قطعا زمانی که یک پزشک بهترین مارک مولتی ویتامین قبل از بارداری و دوران بارداری را به شما معرفی می‌کند، همانطور که انتظار می‌رود عوارض جدی جانبی ندارد. اما با این وجود گاهی اوقات به دلیل زمان نامناسب مصرف، همزمانی با مصرف داروها و مکمل‌های دیگر یا مصرف میزان دوز بالاتر یا کمتر از میزان تجویز شده، نتیجه واقعی حاصل نمی‌شود. به عنوان مثال ممکن است برای جبران کمبود ویتامین دی، پزشک برای شما مصرف قرص ویتامین d3 ۱۰۰۰ در بارداری را به طور روزانه تجویز کند. به این معنی که این مقدار دوز روزانه برای جبران کافی است. بنابراین اگر فردی به صورت خودسرانه اقدام به مصرف میزان دوز کمتر یا بیشتر از این مقدار کند، ممکن است با عارضه‌هایی همراه باشد.

جمع‌بندی

مصرف مولتی ویتامین مخصوص بارداری بهتر است از دوران پیش از بارداری و با نظر پزشک آغاز شود تا نیاز بدن مادر به مواد مغذی ضروری از همان مراحل ابتدایی تامین شود. انتخاب مکمل مناسب و توجه به زمان و نحوه مصرف مولتی‌ویتامین در بارداری نیز اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین از مصرف خودسرانه مکمل‌ها پرهیز کنید و مکمل مورد نیاز خود را متناسب با شرایط بدنی‌تان انتخاب کنید.